NAJNEŽNIJA TRAGETKINJA NAŠE SCENE

Izložba o Nedi Spasojević u Muzeju pozorišne umetnosti


Olivera Milošević


U Muzeju pozorišne umetnosti Srbije u toku je izložba pod nazivom Neda Spasojević – glumica sa tajnom. Namera je da se obeleži sedamdeset pet godina od rođenja i trideset pet godina od smrti Nede Spasojević i da se auditorijum podseti na stvaralaštvo izuzetne glumice. Autor izložbe je Mirjana Odavić, muzejski savetnik.

Neda Spasojević je jedna od najtalentovanijih dramskih glumica jugoslovenskog i srpskog glumišta, pripada malom krugu umetnika koji su relativno kratko vreme stvarali, ali su ostavili svedočanstvo o velikom talentu koji se ne zaboravlja lako. Neda je među umetnicima koji su ostavili neizbrisiv trag u istoriju našeg pozorišta, televizije, filma.

Neda je bila retka glumačka ličnost, svestranog senzibiliteta, osobenog glasa, plenila je temperamentom, inteligencijom i proživljenošću svoje glume. Vitka, dugog vrata, okruglog izrazitog lica na kojem su dominirale velike, tamne oči, blagog, toplog glasa i lepog osmeha, lelujavog hoda, postala je sinonim ženstvenosti, dok je unutrašnji mir svakoj njenoj reči i gestu osiguravao dug i dubok odjek u publici. Neponovljiva glumačka ličnost i najnežnija tragetkinja naše scene. Tako o Nedi Spasojević svedoče savremenici. I zaista, Neda je bila posebna pojava i vanserijska glumica.

Oni koji su imali sreće da je poznaju i sreću se sa njom govore da je bila smirena i jaka ličnost, ispunjena unutrašnjim mirom koji je znala da prenese na druge. Po prirodi je bila otmena, tiha, gorda i jednostavna.

Bila je umetnik „posebnog senzibiliteta, ličnost prirodne otmenosti, s poetskim zračenjem, s izrazitim likom“. U životu je bila tiha, sa stavovima u kojima se ogledala njena jednostavnost i veličina. Neda je bila glumica koja je znala da „zarobi vreme i ovlada njime“. Od svake uloge pravila je delo koje nije izlazilo iz okvira kolektivne igre, a bila je jednako upečatljiva u klasičnim dramskim delima, u modernom repertoaru i u komedijama.

Rođena je u Beogradu, 1941. godine, u pozorišnoj porodici. Otac Milorad Spasojević bio je putujući glumac, mama Jelena (Hilda Lermer, rođena u Beču, ime je promenila nakon udaje) bila je pozorišna krojačica. Nedino detinjstvo bilo je ispunjeno stalnim seljakanjem, životom u raznim pozorištima. Skrasila se u Beogradu zbog muzičke škole. Glumu je diplomirala na beogradskoj Akademiji 1966. godine kod Mate Miloševića, ulogom Kleopatre.

Na trećoj godini Akademije postaje stipendista Ateljea 212 i ide na studijsko putovanje u Ameriku. Po povratku dobija prve uloge na filmu, televiziji, radiju. Nakon diplomiranja nekoliko godina provodi u Ateljeu 212 i stiče epitet jedne od najdarovitijih glumica. Igra i u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, dve godine je slobodni umetnik, da bi početkom 70-ih stupila u Narodno pozorištu, kao prvakinja Drame.

Godine 1973. postaje majka Isidore Minić, sada naše istaknute glumice.

Nedin umetnički put, iako je kratko trajao, bio je ispunjen izuzetnim ostvarenjima u pozorištu, na televiziji, filmu, radiju. Za 40 godina života i nepune dve decenije glumačkog stvaranja ostavila je upečatljiv scenski trag. U nekoliko pozorišnih kuća ostvarila je trideset i četiri uloge, na televiziji je snimila četrdeset i tri drame i serije, igrala u devetnaest filmova i u preko stotinu radio-drama. Pamte se njene uloge u pozorišnim predstavama Elektra, Rano jutro, Terasa, Hasanaginica, Dantonova smrt, Leda…, u filmovima Put, Jutro, Događaj, Tragovi crne devojke, Strah, Miris zemlje…, i njene uloge na televiziji: Gospodin Foka, Skver, Kafanica na uglu, Darovi moje rođake Marije, Milojeva smrt, Maska…

Dobila je dve Sterijine nagrade, Zlatnu nimfu na TV festivalu u Monte Karlu, Srebrnu arenu u Puli.

Preminula je u Beogradu 1981.ngodine.nSvako ko je poznavao, slušao i gledao ovu neponovljivu glumicu sa tajnom, koja je našu dramsku umetnost pomerala ka savremenosti, čija je gluma prelazila sve barijere, obeležila je jednu epohu. Bila je,kažu savremenici, apsolutna glumica.